กรุณาเลือก แสดงผลรูปแบบโทรศัพท์มือถือ | แสดงผลรูปแบบคอมพิวเตอร์

สุขาปฏิปทา

 ลืมรหัสผ่าน
 สมัครสมาชิก
เจ้าของ: nutc

จิตบ้าง มโนบ้าง วิญญาณบ้าง

[คัดลอกลิงก์]

19

กระทู้

27

เพื่อน

1หมื่น

เครดิต

สมาชิกระดับ 6

Rank: 8Rank: 8

บล็อก
0
สตางค์
5803
ความดี
3510
ชื่อเสียง
2
ล่าสุด
14-9-2019
โพสต์เมื่อ 5-12-2016 07:21:52 |ดูโพสต์ทั้งหมด
3."แต่ตถาคตเรียกร่างกายอันเป็นที่ประชุมแห่งมหาภูตทั้ง ๔ นี้ว่า จิตบ้าง มโนบ้างวิญญาณบ้างปุถุชนผู้มิได้สดับ ไม่อาจเบื่อหน่าย คลายกำหนัด หลุดพ้นในจิต เป็น
ต้นนั้นได้เลย ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะว่าจิตเป็นต้นนี้ อันปุถุชนมิได้สดับ รวบรัดถือไว้
ด้วยตัณหา ยึดถือด้วยทิฐิว่า นั่นของเรา นั่นเป็นเรา นั่นเป็นตัวตนของเรา  ดังนี้
ตลอดกาลช้านานฉะนั้น ปุถุชนผู้มิได้สดับ จึงไม่อาจจะเบื่อหน่าย คลายกำหนัด หลุดพ้น
ในจิตเป็นต้นนั้นได้เลย ฯ"


ถ้าแทนจิต ด้วย วิญญาณก็เข้ากันได้อยู่นะครับ หรือ ถ้าตั้งสมมติฐานว่า ไม่ใช่สิ่งเดียวกัน แล้วผมนึกภาพไม่ออกว่า มันจะแตกต่างจนไม่ใช่สิ่งเดียวกันได้อย่างไร
--------------------------------------------------------------------------------
จิต กับ วิญญาณ นี้ มีสาเหตุเกิด และ ดับ ที่เหมือนกัน คือ  นามรูป
ดังนั้นในรูปแบบที่ผมมอง ผมคิดว่า ที่ใดมีการเกิดขึ้นของวิญญาณ(เพราะอาศัยนามรูป)  ที่นั้น ก็ควรต้องมีการเกิดขึ้นของจิตด้วย
(สูตรที่ยกมานี้ แปลคลาดเคลื่อนด้วยนะครับ ควรอ้างอิงใน มหาจุฬา หรือ ของท่านพุทธทาส)

19

กระทู้

27

เพื่อน

1หมื่น

เครดิต

สมาชิกระดับ 6

Rank: 8Rank: 8

บล็อก
0
สตางค์
5803
ความดี
3510
ชื่อเสียง
2
ล่าสุด
14-9-2019
โพสต์เมื่อ 5-12-2016 07:22:38 |ดูโพสต์ทั้งหมด
ผมก็ยังคิดว่า จิต มโน วิญญาณ คือ สิ่งเดียวกัน
โดยพูดถึง ขันธ์ทั้ง5 ใช้ วิญญาณ
              ไม่ครบขันธ์ทั้ง 5 ใช้ จิต
              อายตนะ           ใช้ มโน

---------------------------------
แต่ผมมองว่า มีธรรมชาติอย่างเดียวกัน คือ เกิด ดับ
การกล่าวว่า เป็นสิ่งเดียวกัน ต้องสามารถทดแทนกันได้ ทุกๆ ตำแหน่งของบริบท ไม่มีข้อขัดแย้งให้เกิดความสงสัย เช่น

วิญญาณ มีธรรมชาติที่เกิดขึ้น เพราะอาศัยส่วนสอง ก่อนเสมอตามสูตร
(ดังเช่น อาศัยใจ อาศัยธรรม จึงเกิดมโนวิญญาณ ซึ่งก็ตรัสว่าเป้น ๑ ในวิญญาณ ๖)
เมื่อเห็นความอย่างนี้ ทำให้เกิดความคิดว่า การเกิด ก่อน หลัง นี้ เป็นลำดับ ไม่ได้ทำให้มองว่าเป็นสิ่งเดียวกัน

100

กระทู้

6

เพื่อน

5280

เครดิต

สมาชิกระดับ 6

Rank: 8Rank: 8

บล็อก
0
สตางค์
3763
ความดี
807
ชื่อเสียง
2
ล่าสุด
4-9-2019
โพสต์เมื่อ 5-12-2016 08:44:51 |ดูโพสต์ทั้งหมด
ขอบคุณครับ
ขอแสดงความเห็นครับ

1.อริยสัจจากพระโอษฐ์ ๒

ปุถุชนผู้ไม่ได้มีการสดับ จึงเบื่อหน่ายได้บ้าง จึงคลายกำหนัดได้บ้าง จึงปล่อยวางได้บ้างในกายนั้น.   ภิกษุ ท. !  ส่วนที่เรียกกันว่า “จิต” ก็ดี ว่า “มโน” ก็ดี ว่า “วิญญาณ” ก็ดี ปุถุชนผู้ไม่ได้มีการสดับ ไม่อาจจะเบื่อหน่าย ไม่อาจจะคลายกำหนัด ไม่อาจจะปล่อยวาง ซึ่งจิตนั้น. ข้อนั้นเพราะเหตุไรเล่า ?  ภิกษุ ท. ! ข้อนั้นเพราะเหตุว่า สิ่งที่เรียกว่าจิตเป็นต้นนี้  เป็นสิ่งที่ปุถุชนผู้ไม่ได้มีการสดับได้ถึงทับแล้วด้วยตัณหา ได้ยึดถือแล้วด้วยทิฏฐิโดยความเป็นตัวตน มาตลอดกาลช้านานว่า “นั่นของเรา นั่นเป็นเรา นั่นเป็นตัวตนของเรา” ดังนี้ ; เพราะเหตุนั้น ปุถุชนผู้ไม่ได้มีการสดับ จึงไม่อาจจะเบื่อหน่าย ไม่อาจจะคลายกำหนัด ไม่อาจจะปล่อยวาง  ซึ่งสิ่งที่เรียกว่าจิตเป็นต้นนั้น.
----------
- ไม่อาจจะปล่อยวาง  ซึ่งสิ่งที่เรียกว่าจิตเป็นต้นนั้น --> ผมมองว่า ไม่อาจจะปล่อยวาง ซึ่งสิ่งที่เรียกว่าจิต” ก็ดี ว่า “มโน” ก็ดี ว่า “วิญญาณ” ก็ดี

2.อริยสัจจากพระโอษฐ์ ๑จิตของข้าพเจ้าจึงหลุดพ้นจากอาสวะทั้งหลาย

พระไตรปิฎก ฉบับหลวง (ภาษาไทย) เล่มที่ ๑๔
ก็จิตของท่านผู้มีอายุ  ผู้รู้อยู่  เห็นอยู่  อย่างไรเล่า จึงหลุดพ้นจาก  อาสวะ
--------------------
มีหลายพระสูตรที่เเปลว่า จิตของข้าพเจ้า หลุดพ้นจากอาสวะ --> ผมอ่านดูก็พอให้เข้าใจได้ว่า เราคือจิต --> แต่่ว่า ก็มีพระสูตร ว่า จิตมีการเกิด ดับ --> นั่นคือ จิตไม่ใช่ ของเรา ตัวเรา ตัวตนของเรา --> เหมือน วิญญาณ

3. ถ้าจับคู่ ระหว่าง วิญญาณ กับ มโน อาจดูเหมือนต่าง
แต่ถ้าจับคู่ ระหว่าง วิญญาณ กับ จิต ผมว่าแยกยาก เอาคำว่า วิญญาณ ไปแทน คำว่าจิต ในทุกพระสูตร ผมว่าก็เข้ากันได้
- ไม่ทราบ มีพระสูตร ที่ตรัสความต่าง หรือเห็นว่าต่าง สักพระสูตรของ วิญญาณกับจิตไม๊ครับ

หากมีความเห็นผิด เข้าใจผิด อย่างไร โปรดชี้แนะ ขอบคุณครับ

100

กระทู้

6

เพื่อน

5280

เครดิต

สมาชิกระดับ 6

Rank: 8Rank: 8

บล็อก
0
สตางค์
3763
ความดี
807
ชื่อเสียง
2
ล่าสุด
4-9-2019
โพสต์เมื่อ 5-12-2016 10:33:43 |ดูโพสต์ทั้งหมด
4.ที่สังเกตุ ได้อีกอย่าง คือ
ถ้าพูดเรื่องของจิต จะเกี่ยวกับ กิเลส อาสวะ
ถ้าพูดเรื่องของวิญญาณ ก็เกี่ยวกับขันธ์5

1

กระทู้

1

เพื่อน

380

เครดิต

สมาชิกระดับ 3

Rank: 3Rank: 3

บล็อก
0
สตางค์
238
ความดี
70
ชื่อเสียง
2
ล่าสุด
18-8-2017
โพสต์เมื่อ 7-12-2016 09:40:40 |ดูโพสต์ทั้งหมด
แก้ไขครั้งสุดท้ายโดย yhun เมื่อ 30-12-2016 06:00

จิต = สภาวะวิญญาณขันธ์ (ผู้รู้)
มโน = สภาวะวิญญาณขันธ์ (ความรู้)
วิญญาณ =  สภาวะวิญญาณขันธ์ เกาะ หนึ่งในสี่ขันธ์ที่เหลือ ช่วงระยะผัสสะ => เวทนา => ตัณหา => อุปาทาน => ภพ =>  ชาติ (อาการรู้แจ้ง)
ตามหลักปฏิจสมุปบาทธรรม

32

กระทู้

2

เพื่อน

3138

เครดิต

สมาชิกระดับ 6

Rank: 8Rank: 8

บล็อก
0
สตางค์
2361
ความดี
403
ชื่อเสียง
2
ล่าสุด
2-11-2018
โพสต์เมื่อ 7-12-2016 16:19:27 |ดูโพสต์ทั้งหมด
แก้ไขครั้งสุดท้ายโดย nutc เมื่อ 7-12-2016 17:09

ขอบคุณมากครับ
จากกระทู้ข้างต้น ถ้ามองในอีกแง่มุมหนึ่งอาจจะเป็น
วิญญาณ ใช้เรียก เม่ื่อยังไม่เข้าไปตั้งอยู่ในอีกสี่ขันธ์
เมื่อวิญญาณเข้าไปตั้งอยู่ในรูป(รูป เสียง กลิ่น รส กาย)เรียกจักษุวิญญานบ้าง  โสตวิญญานบ้าง ............กายวิญญานบ้าง   วิญญานเหล่านี้ เรียกว่าจิต
เม่ื่อวิญญานเข้าไปตั้งใน เวทนา สัญญา สังขาร  (เหล่านี้เรียกว่า ธรรมารมย์) เรียกว่า มโนวิญญาน(ตรงนี้ก็เรียกว่่าจิตด้วย เรียกว่าจิตเม่ื่อมีผัสสะ) ซึ่งจะเรียกว่ามโนเฉยๆ หรือใจก็ได้ และนั่นก็คือมโน ที่เป็นอายตนะภายในนั่นเอง
ผิดถูกอย่างไรช่วยชี้แนะด้วยครับ   ถ้ามีพระสูตรหักล่้างก็จะดีมากครับ
เพราะความสิ้นไปแห่งนันทิ จึงมีความสิ้นไปแห่งราคะ ...

100

กระทู้

6

เพื่อน

5280

เครดิต

สมาชิกระดับ 6

Rank: 8Rank: 8

บล็อก
0
สตางค์
3763
ความดี
807
ชื่อเสียง
2
ล่าสุด
4-9-2019
โพสต์เมื่อ 9-12-2016 08:47:53 |ดูโพสต์ทั้งหมด
ขอแสดงความเห็นครับ
ผมตั้งข้อสังเกตุดังนี้
1. พูดเรื่อง โลกีย ใช้ จิต
    พูดเรื่อง โลกุตร ใช้ วิญญาณ
    พูดเรื่อง ทั้ง โลกีย + โลกุตร ใช้ มโน, วิญญาณ
1.1 พูดเรื่อง โลกีย ใช้ จิต
     เรื่องที่เกี่ยวกับ กิเลส อาสวะ ลักษณะ อาการ ความคิด ใช้ จิต เพราะ เป็นเรื่องที่ คนทั้วไป พอจะคิดได้ เข้าใจได้ เห็น   ได้
1.2 พูดเรื่อง โลกุตร ใช้ วิญญาณ
     เพราะ จะเริ่มเกี่ยวกับ ขันธ์5 ที่ใครๆก็บัญญัติไม่ได้  นึกไม่ออก เข้าใจการทำงานของมันได้ยาก นอกจากพระพุทธเจ้าจะบัญญัติ บอกสอน
1.3 พูดเรื่อง ทั้ง โลกีย + โลกุตร ใช้ มโน, วิญญาณ
     เพราะจะคาบเกี่ยวกับ ที่คนทั้วไปพอมองเห็น เข้าใจได้ คือ อายตนะ ตา หู จมูก ลิ้น กาย --> กาม --> รูป กับ
                                 ที่คนทั่วไปมองไม่เห็น เข้าใจได้ยาก คือ อายตนะ มโน  --> เวทนา สัญญา สังขาร
                                 ทุกอายตนะ มี วิญญาณเกี่ยวข้อง (สิ่งที่สัตว์ไม่เคยรู้ในความจริงของมัน และไม่เคยปล่อยตลอดกาลยาวนาน)

หมายเหตุ 1.เป็นการสรุปความเห็นอย่างคร่าวๆ กรุณาศึกษาจากพระสูตร

หากมีความเห็นผิด เข้าใจผิดอย่างไร โปรดชี้แนะ ขอบคุณครับ

100

กระทู้

6

เพื่อน

5280

เครดิต

สมาชิกระดับ 6

Rank: 8Rank: 8

บล็อก
0
สตางค์
3763
ความดี
807
ชื่อเสียง
2
ล่าสุด
4-9-2019
โพสต์เมื่อ 9-12-2016 09:05:07 |ดูโพสต์ทั้งหมด
แก้ไขครั้งสุดท้ายโดย อัครา เมื่อ 9-12-2016 09:28

ขอแสดงความเห็นครับ

แต่ไม่ว่าพระองค์จะพูด จิต มโน วิญญาณ , โลกีย โลกุตตระ ไม่ว่าแง่มุมไหน สุดท้ายทุกเส้นทาง ของ จิต มโน วิญญาณ ก็จะอธิบายลำดับ ขั้นตอนในการพิจารณา  จนถึง นิพพาน

นี้เเหละความเลิศ ประเสริฐยิ่งของพระศาสดา ที่อธิบาย ธรรมที่ทั้งคนทั่วไปพอรู้ ทั้งธรรมชั้นลึก ให้ยิ่งๆขึ้นไป จนนิพพานได้

หากมีความเห็นผิด เข้าใจผิดอย่างไร โปรดชี้แนะ ขอบคุณครับ

100

กระทู้

6

เพื่อน

5280

เครดิต

สมาชิกระดับ 6

Rank: 8Rank: 8

บล็อก
0
สตางค์
3763
ความดี
807
ชื่อเสียง
2
ล่าสุด
4-9-2019
โพสต์เมื่อ 10-12-2016 22:16:23 |ดูโพสต์ทั้งหมด
แก้ไขครั้งสุดท้ายโดย อัครา เมื่อ 10-12-2016 22:23
nutc ตอบกลับเมื่อ 7-12-2016 16:19
ขอบคุณมากครับ
จากกระทู้ข้างต้น ถ้ามองในอีกแง่มุมหนึ ...

ขอบคุณ คุณ yhun และ คุณ nutc ครับ
ขอแสดงความเห็นครับ
1. มองในมุม ปฏิจสมุปบาท
ช่วง อวิชชา - นามรูป --> วิญญาณ (แยกขันธ์ ทั้ง5)
ช่วง สฬายตนะ - ผัสสะ --> มโน , วิญญาณ (มีองค์ประกอบต่างๆพร้อม)
ช่วง เวทนา - อุปายาสะ --> จิต (วิญญาณตั้งอยู่ในนามรูป)

หากมีความเห็นผิด เข้าใจผิดอย่างไร โปรดชี้แนะ ขอบคุณครับ

13

กระทู้

3

เพื่อน

572

เครดิต

สมาชิกระดับ 4

Rank: 4

บล็อก
0
สตางค์
332
ความดี
125
ชื่อเสียง
2
ล่าสุด
1-8-2019
โพสต์เมื่อ 20-12-2016 01:28:05 |ดูโพสต์ทั้งหมด
อัครา ตอบกลับเมื่อ 10-12-2016 22:16
ขอบคุณ คุณ yhun และ คุณ nutc ครับ
ขอแสดงความเห็นครับ
1. มอ ...

สัญญาเวทยิตนิโรธเลยค่ะคุณอัครา
ขออภัย! คุณไม่ได้รับสิทธิ์ในการดำเนินการในส่วนนี้ กรุณาเลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง ลงชื่อเข้าใช้ | สมัครสมาชิก

Mobile|Archiver|webboard.watnapp.com

GMT+7, 16-9-2019 07:05 , Processed in 0.121794 second(s), 18 queries .

Powered by Discuz! X2.5 Patch R20130222 Licensed

© 2001-2012 Comsenz Inc.

ขึ้นไปด้านบน