คมสัน โพสต์เมื่อ 29-12-2019 14:40:18

ทำไมสัมมาสติถึงจัดอยู่ในหมวดของสมาธิครับ

แก้ไขครั้งสุดท้ายโดย คมสัน เมื่อ 29-12-2019 14:46

คำถาม : 1 สัมมาสติทำไมไม่อยู่ในหมวดของปัญญา อย่างเช่นการพิจารณาให้เห็น ความเสื่อมไป ของกาย เวทนา จิต ธรรม ตรงนี้มันเป็นวิปัสสนาไม่ใช่หรือครับ

คำตอบ: เพราะสัมมาสติ เป็นชื่อของสติปัฏฐาน ๔ ซึ่งสติปัฏฐาน ๔ นี้เองทรงตรัสว่าเป็นนิมิตของสมาธิ โดยมีสัมมาวายามะ คือ สัมมัปปธาน ๔ เป็นเครื่องอุดหนุนสมาธิ ดังนี้ครับ บุคคลอาศัยศีลแล้ว ตั้งมั่นในสติปัฏฐาน ๔ เป็นหนทางเอกทางเดียว ที่จะอาศัยเป็นเครื่องหมายใน กาย เวทนา จิต และ ธรรม เป็นเครื่องชักนำไปสู่อารมณ์อันเดียว และถึงความตั้งมั่นได้ เมื่อจิตตั้งมั่น ผู้มีปัญญาจึงพิจารณาธรรมทั้งหลายที่เกิดมีขึ้นในสภาวะจิตตั้งมั่น เพื่อให้เห็นตรงตามที่เป็นจริง ถึงความเกิดขึ้น ความดับไป นี้จึงเป็นขั้นตอนแห่งปัญญา อันเป็นอริยปัญญาที่กำหนดถึงความเกิดและความดับของสัจจะ เป็นปัญญาเครื่องเจาะแทงกิเลสให้ถึงความสิ้นทุกข์ได้ เป็นลำดับ อย่างนี้

คำถาม: 2 สัมมาสติ กับ สัมมาสมาธิ สัมพันธ์กันอย่างไรครับ
คำตอบ: ผู้มีสัมมาสติถึงพร้อม สัมมาสมาธิย่อมเป็นอันถึงพร้อมด้วย


คำถาม: 3 มรรค 8 จำเป็นต้องเรียงลำดับในการปฏิบัติหรือไม่ครับ
คำตอบ: ในอริยมรรคมีองค์ ๘ จำเป็นต้องมี สัมมาทิฏฐิเป็นองค์นำหน้าเสมอ ส่วนข้ออื่นๆจะเป็นมรรคที่ประกอบพร้อมตามมาเมื่อสัมมาทิฏฐิบริบูรณ์และถึงพร้อม


คำถาม: 4 ตามความเข้าใจของผม ตราบใดที่มีสัมมาทิฐิเป็นประธาน แล้วการเพ่งฌาน เพ่งสมาธิ ก็เป็นสัมมาสมาธิ อย่าง การเพ่งกสินเพื่อให้เกิดความสงบ เมื่อความสงบคลายออกมาแล้วก็นำจิตที่ยังมีคุณภาพอยู่ในตอนนั้นมาพิจารณาธรรม อย่างนี้ถูกต้องหรือไม่ครับ

คำตอบ: สัมมาสมาธิเป็นชื่อของ ฌานทั้ง ๔ เมื่ออาศัยฐานที่ตั้งแห่งการภาวนา อย่างเช่น กสิณ อสุภะ หรือ อานาปานสติ เป็นต้น สติปัฏฐาน ๔ นั่นมีอยู่ในฐานเหล่านั้น(เป็นต้น) แล้ว อาศัยเป็นนิมิตแห่งการภาวนาอันชักนำจิตไปสู่ความมีอารมณ์เดียว จิตที่ถูกชักนำไปดีอย่างนี้แล้วย่อมถึงความตั้งมั่น เมื่อจิตตั้งมั่นมิใช่คลายความตั้งมั่นออกมาแล้วจึงพิจารณาธรรมด้วยปัญญา แต่ พึงอาศัยจิตที่ตั้งมั่นเป็นอย่างดีอย่างนี้ พิจารณาธรรมที่ปรากฏมีขึ้นในจิตที่ตั้งมั่นอย่างนั้นเป็นอย่างดี ในสภาวะที่ตั้งมั่นนั้นย่อมมีธรรมเกิดขึ้น และ ดับไป การพิจารณาอย่างนี้เป็นอริยปัญญา เป็น นิพเพธิกปัญญา คือปัญญาเครื่องเจาะแทงกิเลสให้ถึงความสิ้นทุกข์โดยชอบได้ เป็นอย่างนี้

คำถาม: 5 จากข้อ 4 ที่สงสัยเพราะบางท่านบอกว่าพวกกสินบ้าง พวกเพ่งคำบริกรรมเช่น พุทโธ บ้าง เป็นสมาธิ ฤาษี แต่ผมเข้าใจว่าคงไม่ใช่ ถ้าเรามีสัมมาทิฐิเป็นประธาน คือเราทำสมาธิเพื่อเป็นฐานเจริญปัญญาต่อไป ซึ่งพวกฤาษีเขาไม่มีตรงนี้ ภาวนาเพื่อหวังเป็นพรหมบ้าง เทวดาบ้างเป็นต้น ดังนี้ผมเข้าใจถูกต้องหรือไม่ครับ

คำตอบ: ทรงตรัสว่า สมาธิอันศีลอบรมแล้ว ย่อมมีผลใหญ่ มีอานิสงส์ใหญ่ ปัญญาอันสมาธิอบรมแล้ว ย่อมมีผลใหญ่ มีอานิสงส์ใหญ่ จิตอันปัญญาอบรมแล้วย่อมหลุดพ้นจากอาสวะโดยชอบ คือกามาสวะ ภวาสวะ อวิชชาสวะ อย่างนี้ครับ สมณะนอกธรรมวินัยนี้ แม้จะเจริญสมาธิได้ แต่ไม่ได้เป็นผู้สดับในอริยสัจ ๔ ก็ย่อมไม่พ้นไปจากชาติ ชรา มรณะได้ อย่างนี้ ดังนั้นสัมมาทิฏฐิที่เป็นชั้นโลกุตตระ ในอริยมรรค ๘ ประการ จึงเป็นชื่อของการรู้ซึ่งอริยสัจ ๔ นั่นเอง


หน้า: [1]
ดูในรูปแบบกติ: ทำไมสัมมาสติถึงจัดอยู่ในหมวดของสมาธิครับ